20.11.2026
20.11.2026
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Dış Politika Kurulu, 20 Kasım 2026 tarihinde gerçekleştirdiği toplantının ardından uluslararası gelişmelere ve Türkiye’nin dış politika gündemine ilişkin değerlendirmelerini kamuoyuyla paylaştı. Açıklamada; APEC zirvesi notları, Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin (GKRY) Doğu Akdeniz ile Ege’deki hamleleri, Mekke Anlaşması’nın işlevi, Suriye’nin Türkiye’de diplomatik temsilcilik açma kararı ile Münhasır Ekonomik Bölge sınırlandırması ve Rusya-Ukrayna savaşındaki diplomatik süreçler ele alındı.
CHP Dış Politika Kurulu’nun 20 Kasım 2026 tarihli toplantısı sonrası yapılan güncel değerlendirmeler şöyle:
1. APEC (Asya-Pasifik Ekonomi İşbirliği). BM’nin barış ve istikrarın korunmasına daha etkin yanıt verebilmesi için reform ihtiyacı olduğu, nükleer silahların kontrolü, enerji üretimi ile arz güvenliğinin sağlanması ve devlet başkanlarının dokunulmazlığının korunması (Venezuela Devlet Başkanı Maduro’nun adı zikredilmeden) konularının not edilmiş olması önemli görülmüştür.
2. Yunanistan Politikaları. Yunanistan’ın Türkiye-Libya yan sınır anlaşmasının inkar edilmesi yönündeki girişimleri (AB, Mısır ve ABD ile sonuç vermese de işbirliği girişimleri içinde); İsrail ile Ege ve Kıbrıs’ta Türkiye’ye karşı çatışmacı politikaların geliştirilmesi tertipleri; Doğu Akdeniz’de, Türkiye’nin Kıta Sahanlığının yok sayılması için türlü manevraları (2004, 2013, 2016 ve son olarak 18 Mart 2019’da ilan ve beyan edilmiş, sınırları haritalara işlenmiş) iki ülke arasındaki barış ve iyi komşuluk ilişkilerini zedelemektedir. Yunanistan’ın ayrıca Kıbrıs’ta 52 yıldır fiilen mevcut iki devletin barışçıl işbirliğinde bulunmasını teşvik yerine, Enosis’in, kısaca Yunanistan ile GKRY’nin (hatta tüm Kıbrıs adasının) birleştirilmesi gayretlerini desteklemesi, bu Ege komşumuz ile ilgili politikalarımızın gözden geçirilmesini zorunlu kılmaktadır.
3. GKRY. Güney’deki Rum Yönetiminin bir yandan Yunanistan ve İsrail ile topraklarının savunmasını aşan çapta askeri işbirliğinde bulunurken, diğer yandan Bağımsız Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile federatif bir yapıda işbirliği için aşırı taleplerle görüşmelere başlama istekleri tamamen çelişiktir. (1960’da kurulmuş sui generis Kıbrıs Cumhuriyeti, 1963’te tek yanlı Rum saldırıları ile fiilen yıkılmış, 1967 ve 1974 zulümleri ile de Rum kanadı Türklerin adadaki varlığını yok etmek istemiştir). Halen Türkiye’nin Garantörlüğü kaydı altındaki Kıbrıs Anayasasının 181. ve 182. Maddelerine dayanarak icrada bulunan Rum Yönetimi buna rağmen bu geçmiş gerçekliklerden kopmuş şekilde bağımsız bir devlet olduğu iddiasını sürdürmekte ve Bağımsız Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin kendine katılması hevesini korumaktadır. Bu hayali politikalar Türkiye için olduğu kadar, Kıbrıs Türkleri için de hayati sakıncalar taşımaktadır.
4. Mekke Anlaşmasının Geliştirilmesi ve İşlevi. Henüz yürürlüğe girme aşamasındaki bu düzenlemenin gelecekte bölgede çıkması olası çatışmaları caydırıcı bir rol üstlendiği dikkatlerden uzak tutulmamalıdır. Anlaşma süregelen çatışmalara katılım ve bu çatışmaları genişletme mekanizması olarak düzenlenmemiştir. Sonradan bu düzenlemeye taraf olmak isteyenlerin sağlayacakları güvenlik katkısı inceleme ve yeni üyeliğe kabul kriterleri içinde yer almalıdır. Mekke Anlaşması taraflarının güç kullanması öncesinde politik kontrol sağlayacak Angajman Kuralları bir an önce düzenlenmelidir.
5. Suriye. Suriye’nin ilk diplomatik temsilciliğini Türkiye’de açacak olması memnuniyetle karşılanmıştır. Suriye’de barış ve istikrarı sağlayacak destek faaliyetleri devam ederken, Suriye-Türkiye Deniz Yan Sınırı ve devamında Münhasır Ekonomik Bölge (EEZ) sınırlandırılmasına öncelik verilmelidir.
6. Rusya-Ukrayna Savaşında AB ve ABD. Savaş, dördüncü yılının sonunda sahadaki askeri gelişmelerle sona doğru yaklaşmaktadır. ABD’nin arabuluculuk yaklaşımları henüz bir netice vermemiştir. AB öncülüğündeki İstekliler Koalisyonu (NATO ve AB’den oydaşmaya dayalı herhangi bir destek kararı çıkmamasına rağmen), çatışmaları sürdürmeye çaba göstermekte ve bu adımlar Karadeniz ve Avrupa’nın doğusunda çatışılan alanların genişletilmesi riskini de yaratmaktadır. Türkiye’nin çıkarları bu savaşın en kısa sürede can kayıplarını sona erdirerek bitirilmesi; Karadeniz’in tekrar barış ve istikrara kavuşturulması, Ukrayna ve Rusya’yla dostluk ilişkilerinin korunmasıdır. Bu politika diplomatik girişimlerle tereddütsüz sürdürülmelidir.
20.11.2026
20.11.2026
20.11.2026
20.11.2026