Yalçın Karatepe: Düşük Ücret Temelli Rekabet Stratejisi Bizim Reddettiğimiz Bir Şeydir

Sosyal Demokrasi Derneği (SDD) tarafından “Dokuz Umde’den Sosyal Demokrat Programa… Cumhuriyet’in Köklerinden Halkın Yarınına: Parti Programından Hükümet Programına” başlıklı etkinlik Ankara Kocatepe Kültür Merkezi’nde düzenlendi. 8 Nisan 1923’te yayımlanan Dokuz Umde’nin yıl 103’üncü dönümünde, CHP’nin beş genel başkan yardımcısı ve dokuz politika kurulu başkanının kendi alanlarında partilerinin hükümet programını anlatacakları etkinlikte Kalkınma ve Ekonomi başlıklı iki oturum yapıldı.

Kalkınma ve Ekonomi Makro Politikalar başlıklı oturumun ardından Kalkınma ve Ekonomi Sanayi, Ticaret ve Hizmetler başlıklı oturumda CHP İşveren Örgütleri, Meslek Birlikleri ve STK'lardan Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Bihlun Tamaylıgil, CAO Sanayi ve Teknoloji Politika Kurulu Başkanı Yalçın Karatepe ve CAO Ticaret Politika Kurulu Başkanı Emre Kartaloğlu konuştu.

Karatepe, Osmanlı İmparatorluğu’nun son döneminde gerçek anlamda bir sanayi olmadığını, cumhuriyet ilan edilmeden önce İzmir’de iktisat kongresinin toplandığını anlattı. O günden bugüne bir dizi değişim olduğunu belirten Karatepe, Türkiye’de ekonomiye ilişkin konuşan birçok kişinin ilk vadettiği şeyin ihracatı arttırmak olduğunu ifade etti. Ancak asıl ithalatı azaltmanın konuşulması gerektiğini belirten Karatepe, şunları kaydetti:

"Piyasa mekanizması yüksek risk taşıyan ve uzun vadede sonuç veren stratejik sektörlere yeterli yatırımı kendiliğinden yönlendirmemektedir. Bu teorik bir önerme değildir. Deneyimsel bir gözlemdir. Erken Cumhuriyet'in bu soruna verdiği yanıt devleti üretimin içine çekmek olmuştur. Bugün de savunma, enerji, makine ve elektronik gibi kritik alanlarında kamu yatırımlarının arttırılması ve devletin yalnızca düzenleyici değil, yatırımcı bir aktör olarak konumlandırılması gerekmektedir. Özel sektör bu alanlardan dışlanmayacak. Aksine kamu öncülüğünde bir ekosistem içerisinde teşvik edilecektir. Bugün ihtiyaç duyulan sektörel hedefleri, bölgesel öncelikleri ve zaman çizelgelerini bütünleşik biçimde belirleyen eğitim ve finansman politikalarıyla uyumlandırılmış bir stratejik planlama çerçevesidir. Piyasayla çelişen değil, piyasayı yönlendiren bir planlama anlayışı. Tabii bütün bunları yaparken Türkiye'deki özel sektörün özellikle işletmelerine de dikkatli bir biçimde bakıyoruz. Türkiye'de istihdamın ve işletme sayısının büyük çoğunluğunu oluşturan küçük ve ortak ölçekli işletmeler bugün büyük ölçüde stratejik üretim zincirinin çeperlerinde kalmaktadır. Bu işletmelerin teknolojiye erişimini kolaylaştırılması, yerli tedarik zincirlerine entegrasyonunu desteklenmesi ve finansmana erişimlerinin güçlendirilmesi hem verimliliği arttıracak hem de sanayileşmeyi tabana yayacaktır.

Yüzde 3,8 olan yüksek teknoloji ihracat payının anlamlı bir biçimde yükseltilmesi Türkiye'nin orta teknoloji tuzağından çıkabilmesinin ön koşuldur. Bunun için üniversite sanayi kamu işbirliği modellerinin güçlendirilmesi, AR-GE harcamalarına ayrılan kamu kaynaklarının arttırılması ve yüksek teknoloji sektörlerinde yerli üretim kapasitesinin geliştirilmesi zorunludur. Hedef teknoloji transferi değil, teknoloji üretimidir. Tabii bütün bahsettiğimiz bu üretim süreçlerinin içerisine yer alan önemli kesimde çalışanlar, emekçiler bizim CHP olarak bu konuda da çok yüksek sesle söylediğimiz bir şey var. Düşük ücret temelli rekabet stratejisi bizim reddettiğimiz bir şeydir. Bu kısa vadeli ihracat kazanımları sağlayabilir. Ama uzun vadede verimlilik artışını ve teknolojik dönüşümü engellemektedir. Emek gelirinin arttırılması güvenceli ve nitelikli istihdam olanaklarının genişletilmesi hem sosyal bir hedef hem de verimliliği ve iş talebi destekleyen bir ekonomi politikası aracıdır. Şunu açıkça ifade etmek isterim. Biz aslında burada yeni bir şey söylemiyoruz. Cumhuriyetin kurucu aklını yeniden sesli okuyoruz. Onlar nasıl ki yoksul, bitkin, savaştan çıkmış bir ülkede biz yapabiliriz dedilerse biz de bugün dışa bağımlılıkla kronik krizlerle boğuşan bir ekonomide aynı şeyi söylüyoruz. Yapabiliriz, yapacağız. Çünkü bu yolu daha önce yürüdük, şimdi yeniden hep birlikte yürüyeceğiz."