Temel Gıdaya Erişim Sıkıntısı Meclis Gündeminde... Sezgin Tanrıkulu’ndan 4 Bakana Soru Yağmuru

TEMEL GIDAYA ERİŞİM SIKINTISI MECLİS GÜNDEMİNDE... SEZGİN TANRIKULU’NDAN 4 BAKANA #KATLANMAKZORUNDADEĞİLSİNİZ TEMALI SORU YAĞMURU

CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu; temel gıda ürünlerinde yaşanan fahiş fiyat artışları ve dar gelirli hanelerin derinleşen geçim sıkıntısı üzerine Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Ticaret Bakanı Ömer Bolat ile Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı ’nın yanıtlaması istemiyle kapsamlı soru önergeleri verdi. Tanrıkulu, #KATLANMAKZORUNDADEĞİLSİNİZ temasıyla sunduğu önergelerde, çocukların beslenme hakkından annelerin mutfak kaygısına kadar derinleşen yoksulluk krizini detaylı bir biçimde sorguladı.

TANRIKULU, HAZİNE VE MALİYE BAKANI ŞİMŞEK'E SORDU: 2020–2025 YILLARI ARASINDA TEMEL GIDA ÜRÜNLERİNİN ORTALAMA PERAKENDE SATIŞ FİYATLARI YILLARA GÖRE NE KADARDIR?

Sezgin Tanrıkulu, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek tarafından yanıtlanması istemiyle verdiği soru önergesinin gerekçesinde; "#KATLANMAKZORUNDADEĞİLSİNİZ temasıyla, Bir annenin “akşama ne pişireceğim” kaygısı, çarşı ve pazarda temel gıda ürünlerinin fiyatlarının sürekli artması, hane gelirlerinin aynı ölçüde artmaması ve yurttaşların alım gücünün gerilemesi sonucunda toplumun geniş kesimlerinin günlük yaşamının belirleyici bir parçası hâline gelmiştir. Sabit ve düşük gelirli yurttaşlar başta olmak üzere milyonlarca kişi, temel gıda ürünlerini temin etmekte zorlanmakta; haneler günlük beslenme ihtiyaçlarını karşılayabilmek için harcama kalemlerini daraltmak zorunda kalmaktadır. Son yıllarda temel gıda ürünleri başta olmak üzere sebze, meyve, et, süt, yumurta, bakliyat, ekmek ve yağ gibi zorunlu tüketim kalemlerinde yaşanan fiyat artışları, özellikle dar gelirli hanelerin alım gücünde belirgin bir düşüşe neden olmuştur. Resmî veriler ve saha gözlemleri, yurttaşların gelirlerinin önemli bir bölümünü yalnızca gıda harcamalarına ayırmak zorunda kaldığını, birçok hanenin dengeli ve yeterli beslenme imkânından uzaklaştığını göstermektedir." ifadelerine yer verdi.

Tanrıkulu, Bakan Şimşek'ten şu soruların yanıtını istedi:

1) Türkiye genelinde 2020–2025 yılları arasında temel gıda ürünlerinin (ekmek, süt, peynir, yumurta, et, kıyma, tavuk, ayçiçek yağı, bakliyat, sebze ve meyve) ortalama perakende satış fiyatları yıllara göre ne kadardır?

2) Aynı dönemde net asgari ücret tutarı ile dört kişilik bir hanenin aylık gıda harcaması tutarı yıllara göre ne kadar olmuştur?

3) 2020–2025 yılları arasında net asgari ücret ile dört kişilik bir hanenin yalnızca gıda harcamalarını karşılayabilme oranı yüzde olarak ne kadardır?

4) Türkiye genelinde hanelerin toplam gelirleri içerisinde gıda harcamalarının payı 2020–2025 yılları arasında yüzde olarak ne kadar olmuştur?

5) Türkiye’de açlık sınırı ve yoksulluk sınırı tutarları 2020–2025 yılları arasında aylık bazda ne kadar olarak hesaplanmıştır?

6) Net asgari ücretin açlık sınırının altında kaldığı ay ve yıl sayısı kaçtır?

7) Türkiye genelinde sosyal yardım alan hane sayısı 2020–2025 yılları arasında yıllara göre kaçtır?

8) Gıda yardımı alan hane sayısı 2020–2025 yılları arasında yıllara göre kaçtır?

9) Türkiye genelinde kişi başına düşen yıllık ortalama gıda harcaması tutarı 2020–2025 yılları arasında ne kadardır?

10) Türkiye’de yoksulluk sınırının altında yaşayan kişi sayısı ve toplam nüfusa oranı 2020–2025 yılları arasında ne kadardır?

11) Türkiye genelinde sabit gelirli hanelerin (asgari ücretli, emekli ve sosyal yardım alan haneler) toplam haneler içindeki oranı yüzde kaçtır?

12) Türkiye genelinde hanelerin yetersiz gelir nedeniyle temel gıda ürünlerini tüketim miktarını azalttığını gösteren resmî veri bulunmakta mıdır? Bulunmakta ise yıllara göre oranı nedir?

13) Türkiye genelinde çocukların yeterli ve dengeli beslenemediğini gösteren resmî veri bulunmakta mıdır? Bulunmakta ise yıllara göre oranı nedir?

14) Son beş yıl içerisinde temel gıda ürünlerindeki fiyat artış oranı ile aynı dönemdeki net ücret artış oranı arasındaki fark yüzde kaçtır?

15) Türkiye genelinde düzenli geliri olmasına rağmen yoksulluk sınırının altında yaşayan çalışan sayısı kaçtır?

16) Türkiye’de gelir dağılımını ölçen Gini katsayısı 2020–2025 yılları arasında ne kadar olarak gerçekleşmiştir?

17) Türkiye genelinde hanelerin borçluluk oranı ve borç nedeniyle temel ihtiyaç harcamalarını karşılayamayan hane sayısı kaçtır?

18) Türkiye genelinde icra takibine düşen kişi sayısı 2020–2025 yılları arasında yıllara göre kaçtır?

19) Türkiye genelinde gıda enflasyonu oranı 2020–2025 yılları arasında yıllık bazda yüzde kaç olarak gerçekleşmiştir?

20) Temel gıda ürünlerine erişimde yaşanan güçlüklerin tespiti ve hanelerin alım gücünün korunmasına yönelik yürütülen herhangi bir resmî çalışma bulunmakta mıdır? Bulunmakta ise kapsamı nedir?

TANRIKULU, AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANI GÖKTAŞ’A SORDU: YETERSİZ BESLENME RİSKİ ALTINDA OLDUĞU TESPİT EDİLEN ÇOCUK SAYISI KAÇTIR?

Sezgin Tanrıkulu, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş tarafından yanıtlanması istemiyle verdiği soru önergesinin gerekçesinde; “#KATLANMAKZORUNDADEĞİLSİNİZ temasıyla, Türkiye’de milyonlarca anne, her gün temel gıda ihtiyaçlarını karşılayabilmek için hane bütçesini yeniden düzenlemek zorunda kalmaktadır. Net asgari ücret ile açlık sınırı arasındaki farkın daralması ve dönemsel olarak açlık sınırının altında kalınması, özellikle çocuklu hanelerin yeterli ve dengeli beslenmesini doğrudan etkilemektedir. Çocukların büyüme, gelişme ve sağlıklı yaşam hakkı, hane gelirlerinin yetersizliği nedeniyle risk altına girmektedir.” ifadelerine yer verdi.

Tanrıkulu, Bakan Göktaş'tan şu soruların yanıtını istedi:

1) Türkiye genelinde 2020–2025 yılları arasında açlık sınırı tutarı aylara göre ne kadardır?

2) Aynı dönemde net asgari ücret tutarı ne kadardır?

3) Net asgari ücretin açlık sınırının altında kaldığı ay sayısı kaçtır?

4) Türkiye genelinde yoksulluk sınırının altında yaşayan çocuk sayısı kaçtır?

5) Türkiye genelinde sosyal yardım alan çocuk sayısı kaçtır?

6) Türkiye genelinde sosyal yardım alan hanelerde yaşayan toplam çocuk sayısı kaçtır?

7) Türkiye genelinde yalnızca gıda desteği alan hane sayısı kaçtır?

8) Türkiye genelinde tek ebeveynli ve sosyal yardım alan anne sayısı kaçtır?

9) Türkiye genelinde düzenli geliri olmadığı için sosyal yardıma bağımlı hâlde yaşayan anne sayısı kaçtır?

10) Türkiye genelinde çocuk başına düşen ortalama sosyal yardım tutarı ne kadardır?

11) Türkiye genelinde yetersiz beslenme riski altında olduğu tespit edilen çocuk sayısı kaçtır?

12) Türkiye genelinde günlük protein ihtiyacını karşılayamayan çocuk oranı yüzde kaçtır?

13) Türkiye genelinde sosyal yardım başvurusu yapan ancak yardım alamayan hane sayısı kaçtır?

14) Türkiye genelinde annelerin sosyal yardım başvurularındaki artış oranı yüzde kaçtır?

15) Türkiye genelinde düzenli sosyal yardımlarla geçinen hane sayısı kaçtır?

16) Türkiye genelinde sosyal yardım alan hanelerde çalışan kişi bulunmasına rağmen yardım alan hane sayısı kaçtır?

17) Türkiye genelinde çocukların yeterli beslenemediğine ilişkin resmî veri bulunmakta mıdır?

18) Türkiye genelinde son beş yılda gıda yardımı için ayrılan toplam kamu kaynağı ne kadardır?

19) Türkiye genelinde aşırı yoksulluk kapsamında değerlendirilen çocuk sayısı kaçtır?

20) Türkiye genelinde çocuk yoksulluğuna ilişkin yapılan resmî tespit ve ölçüm sonuçları nelerdir?

TANRIKULU, TİCARET BAKANI BOLAT’A SORDU: GIDA FİYATLARININ İZLENMESİNE YÖNELİK YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMA BULUNMAKTA MIDIR?

Sezgin Tanrıkulu, Ticaret Bakanı Ömer Bolat tarafından yanıtlanması istemiyle verdiği soru önergesinin gerekçesinde; “#KATLANMAKZORUNDADEĞİLSİNİZ temasıyla, Türkiye’de temel gıda ürünlerinin fiyatlarında yaşanan artışlar, özellikle çocuklu hanelerin tüketim kapasitesini doğrudan etkilemektedir. Hanelerin gelir artışı ile gıda fiyat artışı arasındaki farkın büyümesi, annelerin temel beslenme ihtiyaçlarını karşılamasını zorlaştırmaktadır.” ifadelerine yer verdi.

Tanrıkulu, Bakan Bolat 'tan şu soruların yanıtını istedi:

1) Türkiye genelinde 2020–2025 yılları arasında temel gıda ürünlerinin perakende satış fiyatları ne kadardır?

2) Aynı dönemde temel gıda ürünlerindeki ortalama fiyat artış oranı yüzde kaçtır?

3) Türkiye genelinde gıda enflasyonu oranı yıllara göre yüzde kaçtır?

4) Net asgari ücret ile temel gıda fiyat artış oranı arasındaki fark yüzde kaçtır?

5) Türkiye genelinde dört kişilik bir hanenin aylık gıda harcaması tutarı ne kadardır?

6) Net asgari ücretin yalnızca gıda harcamalarını karşılama oranı yüzde kaçtır?

7) Türkiye genelinde en fazla fiyat artışı yaşanan temel gıda ürünleri hangileridir?

8) Türkiye genelinde son beş yılda temel gıda ürünlerinde yüzde 100’ün üzerinde fiyat artışı yaşanan ürün sayısı kaçtır?

9) Türkiye genelinde gıda fiyatlarına yönelik yapılan denetim sayısı kaçtır?

10) Türkiye genelinde fahiş fiyat nedeniyle işlem yapılan işletme sayısı kaçtır?

11) Türkiye genelinde fahiş fiyat nedeniyle kesilen toplam ceza tutarı ne kadardır?

12) Türkiye genelinde kişi başına düşen ortalama gıda harcaması ne kadardır?

13) Türkiye genelinde hanelerin gelirinin yüzde kaçı gıda harcamalarına ayrılmaktadır?

14) Türkiye genelinde düşük gelirli hanelerin temel gıda tüketim miktarındaki değişim oranı nedir?

15) Türkiye genelinde çocuklu hanelerin gıda harcamalarının toplam harcamalar içindeki oranı nedir?

16) Türkiye genelinde son beş yılda kapanan gıda işletmesi sayısı kaçtır?

17) Türkiye genelinde zincir market sayısı kaçtır?

18) Türkiye genelinde gıda fiyatlarının izlenmesine yönelik yürütülen çalışma bulunmakta mıdır?

19) Türkiye genelinde düşük gelirli hanelerin temel gıdaya erişimine ilişkin veri bulunmakta mıdır?

20) Türkiye genelinde gıda fiyat artışlarının hane alım gücü üzerindeki etkisine ilişkin yapılan resmî analiz bulunmakta mıdır?

TANRIKULU, TARIM VE ORMAN BAKANI YUMAKLI’YA SORDU: TEMEL GIDA ÜRETİMİNİN ARTIRILMASINA YÖNELİK YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR NELERDİR?

Sezgin Tanrıkulu, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından yanıtlanması istemiyle verdiği soru önergesinin gerekçesinde; “#KATLANMAKZORUNDADEĞİLSİNİZ temasıyla, Türkiye’de tarımsal üretim maliyetlerinde yaşanan artışlar, temel gıda ürünlerinin tüketici fiyatlarına doğrudan yansımaktadır. Üretim maliyetleri ile hane gelirleri arasındaki dengesizlik, annelerin çocuklarının temel beslenme ihtiyaçlarını karşılamasını zorlaştıran bir ekonomik tablo ortaya çıkarmaktadır.” ifadelerine yer verdi.

Tanrıkulu, Bakan Yumaklı 'dan şu soruların yanıtını istedi:

1) Türkiye genelinde 2020–2025 yılları arasında tarımsal üretim maliyetlerinin artış oranı yüzde kaçtır?

2) Aynı dönemde mazot fiyatlarının artış oranı yüzde kaçtır?

3) Aynı dönemde gübre fiyatlarının artış oranı yüzde kaçtır?

4) Aynı dönemde yem fiyatlarının artış oranı yüzde kaçtır?

5) Türkiye genelinde üretici sayısı yıllara göre kaçtır?

6) Türkiye genelinde üretimi bırakan çiftçi sayısı kaçtır?

7) Türkiye genelinde buğday, süt ve et üretim miktarı ne kadardır?

8) Türkiye genelinde kişi başına düşen gıda üretim miktarı ne kadardır?

9) Türkiye genelinde üretici fiyatı ile tüketici fiyatı arasındaki fark yüzde kaçtır?

10) Türkiye genelinde son beş yılda üretim maliyetleri nedeniyle üretimi azalan ürünler hangileridir?

11) Türkiye genelinde tarım alanı kullanımında azalma olmuş mudur?

12) Türkiye genelinde ekilmeyen tarım arazisi miktarı ne kadardır?

13) Türkiye genelinde hayvancılık yapan işletme sayısı kaçtır?

14) Türkiye genelinde üretici desteklerinden yararlanan çiftçi sayısı kaçtır?

15) Türkiye genelinde üretici desteklerinin toplam tutarı ne kadardır?

16) Türkiye genelinde kişi başına düşen yıllık gıda üretim miktarı ne kadardır?

17) Türkiye genelinde son beş yılda gıda arzında azalma olmuş mudur?

18) Türkiye genelinde temel gıda üretiminin artırılmasına yönelik yürütülen çalışmalar nelerdir?

19) Türkiye genelinde gıda arz güvenliğine ilişkin yapılan resmî değerlendirmeler nelerdir?

20) Türkiye genelinde gıda üretimi ile nüfus artışı arasındaki oran nedir?