Ömer Fethi Gürer: “Niğde Müzesi Kapalı, Kapadokya’da Peribacaları Tehlikede!”

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer:

- "Niğde Müzesi 6 Şubat depreminden bu yana kapalıdır; 21 bin tarihi eser depolarda sergilenmeyi beklemekte, Niğde turizmde üvey evlat muamelesi görmektedir."

- "Kapadokya'da kaya düşmesi sonucu yaşanan 2 can kaybı ve peri bacası yıkımları iklim değişikliği ve aşırı hava olaylarının yarattığı kırılganlığı gözler önüne sermektedir."

- "Gezinti alanlarına yüksek tonajlı iş makineleri ve kamyonların girmesi peribacalarını yok olma riskiyle karşı karşıya bırakmaktadır; bölgede iş makinesi kullanımına ve rastgele gezilmesine izin verilmemelidir."

- "Kapadokya Alan Başkanlığı'na daha fazla destek verilmeli, bölgede elektrikli ve ücretsiz tur araçları ile bisikletli ulaşım teşvik edilerek tarihi doku koruma altına alınmalıdır."

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Plan ve Bütçe Komisyonu’nda gerçekleştirilen Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın 2027 Yılı Bütçesi görüşmelerinde söz aldı. Konuşmasında Niğde'nin tarihi ve kültürel potansiyeline rağmen ihmal edilmesini ve Kapadokya bölgesinde yaşanan güvenlik risklerini vurgulayan Gürer; kapalı tutulan Niğde Müzesi'ni, Göreme'de meydana gelen acı kaya düşmesi olayını ve peribacalarının doğal ile beşeri etkenlerle yok olma tehlikesini Komisyon gündemine taşıdı.

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer’in Komisyonda gerçekleştirdiği konuşma şöyle:

Sayın Bakan, bu bütçede unutulan illerden biri Niğde'dir.

"NİĞDE MÜZESİ KAPALI, 21 BİN ESER SERGİLENMEYİ BEKLİYOR"

Niğde Müzesi'ne 6 Şubat 2023 depreminden sonra "Kullanılamaz" raporu verildi, Müze kapandı. 21 bin eser sergilenmez durumda bekliyor. Niğde'de ne zaman müze yeniden yapılıp açılacaktır? Mevcut yeri kent içinde modern bir müze binası Niğde Üniversitesinin yanında yapılmalıdır.

Sayın Bakan, Niğde; tarih, doğa, kültür zenginidir; her köyde arkeolojik derinlik vardır. Define avcıları kadar bilimsel araştırma ve kazılar yapılsa çok önemli bulgular açığa çıkar. Orta Çağ Dönemi mumyaların dahi kaçak kazılar eliyle ortaya çıkması düşündürücüdür. Mezopotamya'ya açılan bir kapı olan Niğde Kapadokya'nın önemli merkezlerinden biri olmasına rağmen hak ettiği değere erememektedir. Turizme yönelik bölge illeri yanında üvey evlat muamelesi görmektedir. Niğde'nin kaleleri, camileri, türbeleri, kiliseleri, yer altı şehirleri, kemerleri, Antik Havuzu, bilimsel kazı alanlarıyla tanıtımı hak etmektedir.

"GÖREME'DEKİ KAYA DÜŞMESİ PERİBACALARININ KIRILGANLIĞINI GÖSTERDİ"

Sayın Bakan, 29 Ekim 2026 tarihinde saat 15.00 sularında Nevşehir'in Göreme beldesinde birinci derece doğal sit ve birinci derece arkeolojik sit sınırları içerisinde yoğun yağışların etkisiyle kaya düşmesi meydana gelmiştir. İki can kaybı, beş yaralıyla acı bir olay yaşanmıştır. Nevşehir Valiliği koordinasyonuyla ilgili kurumlar güvenlik, tahliye, koruyucu çalışmaları gerçekleştirmiştir.

Milyonlarca yıllık jeolojik süreçlerle şekillenen Kapadokya'nın hassas doğal dokusu aşırı yağış, ani sıcaklık değişimleri ve donma, çözülme gibi meteorolojik etkiler karşısında kırılganlığını bir kez daha ortaya koymuştur. İklim değişikliğiyle birlikte etkileri daha belirgin hâle gelen aşırı meteorolojik olaylar bölgedeki doğal kaya oluşumlarında mevcut riskleri artırmaktadır. Kaya düşmesinin olağan olma noktasına ermeden önlemler alınmalıdır. Kaya düşmesinin olduğu alanda ziyaretçi otoparkı ve olağan yürüyüş güzergâhı haricinde olmasına rağmen bu bölgede meraklılarını gezerek bulunduklarını, oraya gittiğimde de yerinde gördüm, ihtiyaç olduğunu, önlemlerin artırılmasının yerinde tespit ettik.

"KAPADOKYA TEHLİKE İLE ANILMAMALI, KORUMA ÖNLEMLERİ ARTIRILMALIDIR"

Kapadokya Alan Başkanlığının doğal ve kültürel mirasın korunması ve can güvenliğinin sağlanması amacıyla riskli alanlarda tespit, izleme, güçlendirmeye yönelik çalışmalar yaptığı raporlarına yansıyor. Özellikle turist yoğunluğunun bulunduğu ticaret ve konaklama alanlarında riskli peribacalarına yönelik güçlendirme uygulamaları da devam ediyor. 15 peribacasında onarım ve güçlendirme sürecinin sürmesi bölgedeki sorunun varlığının önemli göstergesi. Göreme ve Şahinkaya'da 2 peribacası daha önce yıkılmış, can kaybı olmadığı için de çok gündeme gelmemiş. UNESCO Dünya Miras Listesi'nde yer alan bölgenin kaya düşme ve göçme tehlikesiyle anılmasının turizm açısından sıkıntıya yol açacağı gerçektir. 5 milyona yakın turistin geldiği Kapadokya göz bebeğimizdir ve korunmalıdır.

"BÖLGEYE YÜKSEK TONAJLI İŞ MAKİNELERİNİN GİRMESİ RİSKİ ARTIRMAKTADIR"

Milyonlarca yılda oluşan peribacaları yine doğa olayları etkisiyle yok olma riskiyle karşı karşıyadır. Bölgede son yıkılan peribacasının olduğu yerde enkaz kaldırma işleminin iş makineleri, yüksek tonajlı kırıcılarla yapıldığını yine orada gördüm. Bu düzenlemelerin bu şekilde yapılmasının riskli olduğunu belirtmek istiyorum. Bölgede acilen gezi alanları peribacalarının belli bir mesafesine çekilmelidir. Otobüs, kamyon, iş makinelerinin bölgeye girişlerine izin verilmemelidir. Bilimsel kazıyı kuyumcu hassasiyetiyle yaparken yeni yolları açmak, yıkılacak yerlere iş makineleri sokmak, bölgenin giderek yok olmasına kapı aralamaktadır.

Bölgede elektrikli, ücretsiz tur araçları ve uygun mevsimde atlı arabaların veya bisikletle gezilerin olanaklı kılınması, belli mesafeler dışında, peribacalarının etrafında rastgele gezilmemesi, içine girilerek bazı yerlerde çekilen resimlerin önlenmesinin de ihtiyaç olduğunu yerinde tespit ettik. Peribacalarının bulunduğu alanda kamu dâhil, çivi dahi çakılmasına izin verilmemelidir. Her titreşimin bir tükenişe yol açma riski vardır. Süreç öngörülebildiğine göre gerekli önlemlerin acilen uygulanmaya konması sağlanmalıdır.

Bu bağlamda, Kapadokya Alan Başkanlığına daha fazla desteğin verilmesini önemli görüyoruz.