Kerim Rota: "Doğrudan Sosyal Harcamalar Milli Gelirin Yüzde 1’inden Az"

Sosyal Demokrasi Derneği (SDD) tarafından “Dokuz Umde’den Sosyal Demokrat Programa… Cumhuriyet’in Köklerinden Halkın Yarınına: Parti Programından Hükümet Programına” başlıklı etkinlik Ankara Kocatepe Kültür Merkezi’nde düzenlendi. 8 Nisan 1923’te yayımlanan Dokuz Umde’nin yıl 103’üncü dönümünde, CHP’nin beş genel başkan yardımcısı ve dokuz politika kurulu başkanının kendi alanlarında partilerinin hükümet programını anlatacakları etkinlikte Kalkınma ve Ekonomi başlıklı iki oturum yapıldı.

Umut Cevrem moderatörlüğünde gerçekleşen Kalkınma ve Ekonomi Makro Politikalar başlıklı oturumda CHP Ekonomi Politikalarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Güldem Atabay ve CAO Hazine ve Maliye Politika Kurulu Başkanı Kerim Rota konuştu.

Hazine ve Maliye Politika Kurulu Başkanı Kerim Rota, konuşmasında şunları kaydetti:

"CHP'nin kalkınma anlayışının temelinde yer alıp kamu yararı gözetmek, planlılık, etki analizi ve ölçüme, değerlendirmeye devam edecek, öngörülebilik, hesap ve şeffaflık, maliye politikanın temel ilkeleri olacaktır. Bunları okuduğunuzda en başta çok fazla anlam ifade etmese de bunların her birinin çok derin anlamı olduğunu düşünüyorum. Bir kere kamu yararı gözetmek çok önemli bir yaklaşım. Çünkü bir işi yaptığınızda onun kamu yararının olmadığını en başta etki analizleriyle belirlemeniz gerekiyor. Eğer bunun kamu yararı olduğu düşüncesindeyseniz bunu vergi teşvikleriyle, finansman teşvikleriyle desteklemeniz gerekiyor. Öngörülebilirlik ve hesap verilebilirlik çok önemli. Yani 2023’teki Mehmet Şimşek'in devir teslim törenine bakarsanız bunların hepsi vardı. Öngörülebilirlik, hesap verilebilirlik ve şeffaflık bunlara yönelecekti.

Şeffaflıktan başlayayım, Merkez Bankası son 5 senede yüz milyarlarca doların üstünde müdahaleler yaptı. Hala Merkez Bankası'nın sitesine bugün girin bakın. En son müdahalesi 2021 yılında görülüyor, yani şeffaflık bu kadar olabildi. Hatta o günün üstüne herhangi bir raporda bir güncelleme bile yapılmadı. Şeffaflık toplumsal mutabakatı elde edebilmek anlamında da çok önemli. Hesap verilebilirlikse yaptığınız bir işin sonuçları konusunda toplumla, seçmenlerinizle veya size oy vermeyenlerle bir şeyleri paylaşmak. Bunun çok kritik olduğunu düşünüyorum. Çünkü bazen bir iş yaparsınız, başarılı olmayabilir, en azından bundan yakın yoldan dönmenin de imkanı olabilir. Bakın Cumhurbaşkanlığı'nda bazı kurumları yakın zamanda kapatıldı. Cumhurbaşkanı Finans Ofisi mesela bunlardan bir tanesi. Üç sene boyunca, dört sene boyunca, belki de daha fazla süre boyunca onlarca, yüzlerce insana maaşlar ödenmeden bir aktivite yapıldı mı? Yapılmadı. Yine aynı şekilde İnsan Kaynakları Ofisi kapandı. Şeffaflık yaptığınız işlerin başarısını anlatmak değil, başarısız işlerinizi de zaman içinde toplumla paylaşmaktır. Yine programda adil bölüşümü güçlendiren sosyal harcamalar sosyal yatırım olarak değerlendirecektir ve bunun çok önemli olduğunu düşünüyoruz. Programın en önemli varlıklarından bir tanesi temel vatandaşlık geliri. Türkiye'de maalesef sosyal harcamalar, yani doğrudan sosyal harcamalar milli gelirin yüzde 1’inden az. Ama vergi istisna ve teşvikler milli gelirin yüzde 4’üne yakın. Sadece kurumlar vergi istisna ve teşvikleri bu sene ortalama 20 milyar dolar düzeyinde olacak. Ama sosyal harcamalar yüzde 1."